Thật không ngờ, trong đời sống văn hóa đương đại gấp gáp và bận rộn, đôi khi người ta chỉ lướt qua những giá trị truyền thống thì vẫn có những người lặng lẽ dành tâm sức và cả cuộc đời của mình để bảo tồn những giá trị văn hóa quý báu. Tôi vô tình có cuộc gặp gỡ quý giá với ông Nguyễn Trọng Hải, là người cung cấp nhiều tư liệu quý cho Thư viện điện tử Quan họ Bắc Ninh.

Giữa nhịp sống nhiều đổi thay, Lê Hồng Thiện vẫn lặng lẽ đi qua tuổi 85 bằng một tâm thế đáng ngưỡng mộ: lạc quan, yêu đời và bền bỉ sáng tạo. Thời gian dường như không làm cạn đi nguồn cảm xúc trong ông, trái lại càng lắng sâu, càng nồng cháy.

Tháng Tư, đứng bên bờ sông Thạch Hãn nhìn dòng nước lặng trôi, khó ai hình dung nơi đây từng là ranh giới của sự sống và cái chết. Năm 1972, dòng sông ấy chứng kiến một trong những cuộc chiến khốc liệt nhất của chiến tranh Việt Nam, khi đất trời bị xé nát bởi bom đạn, còn con người bừng lên như những ngọn lửa.

Có một vùng quê trung du yên bình nơi Chiến khu 10 xưa đã đi vào thế giới nghệ thuật, lấp lánh, ấm áp những trang thơ, nhật ký và lắng đọng những ân tình sâu nặng đối với nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ. Nơi đây, ông cất tiếng khóc chào đời và trở thành ngọn nguồn gieo mầm cho cảm hứng nghệ thuật. Vùng quê ấy đã trở thành “địa chỉ tâm hồn”, làm nên “suối nguồn” trong mát cho những tác phẩm để đời của nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ.

Giữa dải đất miền Trung nắng gió, Quảng Bình (nay là tỉnh Quảng Trị) từ lâu được biết đến như cái nôi của những câu hò mộc mạc mà thấm đẫm tình người. Trong đó, Hò khoan Lệ Thủy với nhịp chèo khoan thai, với tiếng đáp tình tứ giữa đôi bờ sông Kiến Giang đã trở thành linh hồn của một vùng đất.

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã mang đến cho chúng ta những bản tình ca thổn thức, nhưng ông không bao giờ có được hạnh phúc lứa đôi trọn vẹn. Nhiều bóng hồng lặng lẽ xuất hiện trong đời nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã để lại những giai điệu xao xuyến khôn nguôi.

Nhà văn lớn Nguyễn Công Hoan (1903 - 1977) để lại một gia tài tác phẩm văn học đồ sộ, với hơn 200 truyện ngắn, 30 truyện dài và nhiều tiểu luận văn học. Tài năng và phong cách của ông thể hiện chủ yếu ở thể truyện ngắn.

Những dãy núi cao vời vợi cùng những cánh rừng mênh mang của đại ngàn Tây Nguyên là không gian sinh tồn của các tộc người. Sống giữa núi rừng, họ có cách ứng xử tôn trọng và hòa hợp với thiên nhiên cây cỏ, từ đó hình thành nên hệ tín ngưỡng và những nghi lễ tâm linh độc đáo, giàu bản sắc của miền rừng.

Trong nền thi ca đương đại Việt, nhà thơ Phan Thị Thanh Nhàn là gương mặt nữ tiêu biểu chiếm được cảm tình đặc biệt của bạn đọc. Thành công nhất ở chị là mảng thơ tình yêu bởi sự đa dạng, tinh tế, đậm một phong cách riêng.

Ở mạn phía Tây của dãy núi Yên Tử được các nhà tu hành và giới nghiên cứu cho rằng chính là "Con đường hoằng dương Phật pháp" của các vị Tổ Trúc Lâm hơn 700 năm trước. Con đường ấy ngày nay đã và đang được khôi phục, mở mang, trở thành lộ trình hành hương quan trọng về vùng thánh địa.

Muốn có được "phẩm giá của thơ ca", cần phải có những nhà thơ biết rèn giũa và gìn giữ phẩm giá của mình như rèn giũa và gìn giữ những viên ngọc. Ở xứ Đồ Bàn quê hương tôi, từ xưa đã có những nhà thơ như thế. Họ luôn được bạn đọc yêu quý, kính trọng, từ tác phẩm cho đến cuộc đời.

Hàng năm vào dịp đầu Xuân mới, du khách gần xa thường nô nức đổ về đền Quán Thánh (Hà Nội) thắp hương cầu nguyện cho gia đình cả năm được nhiều sức khỏe, may mắn, gia đạo bình an.

Từ xa xưa, đại ngàn mênh mang là không gian sinh tồn của những tộc người sống giữa núi rừng. Nương náu đại ngàn nên người dân phụ thuộc vào rừng, vào thiên nhiên hoang dã. Những vật dụng thường ngày, từ dụng cụ làm nương, chiếc gùi lên rẫy, vật dụng bắt cá... đều được làm từ cây lá của rừng, qua đôi bàn tay khéo léo cùng óc sáng tạo của con người mà thành. Nghề đan lát vì thế đã trở thành nét văn hóa đặc trưng của đồng bào M’Nông.

Tập truyện ngắn và ký "Những người đàn bà đi qua chiến tranh" là một tác phẩm vừa được NXB Phụ nữ Việt Nam ấn hành đầu năm nay của nhà văn, nhà báo Nguyễn Thị Vân Anh – một cây bút nữ đã lặng lẽ nhưng bền bỉ góp tiếng nói riêng của mình vào dòng chảy văn học Việt Nam đương đại.

Năm 1991, tôi tốt nghiệp đại học, từ Đà Nẵng về quê trình làng tập thơ “Cổ tích tình yêu”, cùng lúc Quang Vĩnh Khương mang từ Sài Gòn về tập “Tạ ơn nỗi buồn”. Hai đứa cùng lứa, cùng in thơ đầu tay, cùng được tổ chức ra mắt chung, rồi sau đó là… rất nhiều sự “cùng” nữa.

Trong dòng chảy ngôn ngữ và văn chương Việt Nam, có những hình tượng đã vượt qua phạm trù ký hiệu thông thường để trở thành những phức thể văn hóa, chứa đựng và kết tinh nhiều tầng ý nghĩa của lịch sử, triết lý và mỹ học. Thuyền quyên chính là một hình tượng tiêu biểu cho sự chuyển hóa diệu kỳ ấy trong tâm thức văn hóa phương Đông.