Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng khai mạc ngày 20/1/2026. Tháng 1 khởi đầu mùa xuân của một năm mới. Đó là khoảng thời gian thiêng liêng trong tâm thức người Việt Nam, thời khắc mà mùa đông đang khép lại từng ngày, nhường chỗ cho nụ chồi nảy nở, rạng rỡ, mang đến bao khát khao, kỳ vọng.

Nhà văn Nguyễn Văn Thọ sinh năm 1948, quê Quỳnh Côi, Thái Bình. Ông đã in 10 tập truyện ngắn và tiểu thuyết, được trao các giải thưởng truyện ngắn của Tạp chí Văn nghệ quân đội, Hội Nhà văn Việt Nam và Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2022.

Tôi đọc Nguyễn Thị Kim Hòa từ 10 năm trước, đó là tập truyện ngắn “Đỉnh Khói”, do NXB Văn hóa - Văn nghệ phát hành, sau khi cô gái nhỏ nhắn này đoạt Giải Nhất cuộc thi truyện ngắn Tạp chí Văn nghệ quân đội (2013-2014).

“Nhịp mùa”, NXB Hội Nhà văn ấn hành tháng 9/2025, là tên tập "Thơ chọn" từ 7 tập thơ lẻ của Cao Ngọc Thắng. Thơ ông là những vui buồn bất chợt với những khoảnh khắc tâm trạng riêng tư được diễn đạt một cách tự nhiên làm nên một giọng điệu trữ tình sâu lắng.

Từ vai trò trong thực tế là đem lại sự sống, ánh sáng cho muôn loài, hình tượng mặt trời đi vào văn hóa, tôn giáo, đời sống tâm linh, trở thành một trong những cổ mẫu giàu có ý nghĩa nhất. Hầu như nền văn hóa nào cũng có thần Mặt trời sở hữu sức mạnh, quyền năng vô hạn...

Sân ga cuối năm, Hà Nội rét mỏng. Cái rét không buốt, chỉ vừa đủ để người ta kéo cao cổ áo, bước chậm lại một nhịp. Phố xá dường như cũng chậm theo, nhường chỗ cho những chuyến tàu đi qua trong im lặng và ký ức.

Dưới bãi bồi ven sông, cánh đồng rau khúc trải ra một màu xanh xám hiền lành, nhẫn nại; lẫn trong làn sương mỏng buổi sớm trông như khói bếp. Cái thứ rau nhỏ bé ấy, không phô trương, không mỡ màng, cứ lặng lẽ mọc lên mỗi độ cuối đông đầu xuân, như thể đất trời quý người quê mà gửi cho một chút hương xưa cũ.

Trong cái nắng vàng ruộm của ngày đầu năm mới, chúng tôi tìm gặp cựu Đại tá - nhà thơ Lê Bá Cảnh, người dệt nên huyền thoại về những danh lam thắng cảnh nơi ông đặt dấu chân qua. Nhà thơ tiếp chúng tôi trong ngôi biệt thự Pháp cổ nằm trên triền dốc cao, nép mình bên rừng thông xanh ngắt, bên hồ Than Thở bảng lảng khói sương...

Có những tập thơ không chỉ đọc bằng mắt, mà bằng ký ức của một cộng đồng. "Những ngọn gió biên cương", NXB Hội Nhà văn, 2025 của Trần Mai Hường mở ra như cuốn-sổ-gió: gió đi dọc cột mốc, gió ghé đảo trong đêm mưa, gió đứng im trước bia mộ liệt sĩ rồi quay về căn bếp nơi người vợ trẻ bồng con.

Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong công cuộc nghiên cứu và bảo tồn di sản Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội). Các nhà khoa học đã tìm thấy trụ móng cột lớn nhất trong lịch sử kiến trúc cổ truyền Việt Nam và xác định được chính xác kích thước, quy mô điện Kính Thiên. Có thể nói, đó là những căn cứ khoa học quan trọng tạo tiền đề vững chắc cho việc phục dựng một biểu tượng lịch sử thiêng liêng của Thăng Long - Hà Nội.

Trở lại với cuốn bán tự truyện "Vẻ đẹp của kẻ chán chường" sau 10 năm vật lộn với bạo bệnh, nhà văn Nguyễn Ngọc Thuần vẫn thể hiện sự lạc quan với văn phong hóm hỉnh giễu nhại. Sâu thẳm trong đó là nỗi niềm của con người, khi thân thể bị giới hạn, thời gian trở thành một bản án âm thầm.

Văn học, nghệ thuật là nền tảng tinh thần, góp phần nuôi dưỡng tâm hồn, bồi đắp bản lĩnh và khát vọng cho các thế hệ người Việt Nam. Những năm qua, văn học, nghệ thuật nước nhà đã nỗ lực chuyển mình, phát triển về số lượng, nâng cao về chất lượng, đáp ứng nhu cầu đời sống tinh thần, thể hiện sâu sắc vẻ đẹp tâm hồn và cốt cách con người Việt Nam, tiếp nối mạch nguồn truyền thống dân tộc.

Hơn mười năm trước có thể xem là giai đoạn “hoàng kim” của nhà văn Trần Hồng Long (Công an tỉnh Sóc Trăng) khi xuất hiện thường xuyên trên các báo, tạp chí văn nghệ uy tín Trung ương ở thể loại truyện ngắn. Không chỉ vậy, anh còn đoạt nhiều giải thưởng, trong đó có giải thưởng “Cây bút vàng”. Bỗng dưng hơn mười năm gần đây, người sĩ quan này “im lặng”, hóa ra anh đang tự làm mới chính mình.

Năm 2025 vừa qua, hầu hết hội thảo khoa học và công trình nghiên cứu đều tập trung tổng kết văn học giai đoạn nửa thế kỷ thống nhất đất nước thì Phó giáo sư, Tiến sĩ Trịnh Bá Đĩnh lại cùng các đồng nghiệp chọn một hướng đóng góp khác, khi thực hiện cuốn sách “Lịch sử văn học Việt Nam thời kỳ 1945-1985” cung cấp những góc nhìn thú vị.

Đặc điểm nổi bật trong sáng tác của Từ Nguyên Tĩnh là màu sắc tự thuật, trong thơ là thi pháp tự sự. Hay nói cho đúng hơn, tác giả tự đặt mình ở ngôi thứ nhất - người kể chuyện. Nhân vật "tôi" thường giữ vai trò trung tâm, vừa kể về mình vừa là nhân vật quan sát, liên kết các sự kiện, con người trong một bối cảnh và cốt truyện cụ thể.

Trong buổi giao lưu với nhà văn Pháp có tên Franck Thilliez - tác giả bộ 3 sách "Hội chứng E", "Mã gene tội ác" và "Hạt tử thần" - do Viện Pháp tại Việt Nam phối hợp cùng Công ty CP Văn hóa và Truyền thông Nhã Nam tổ chức, ông đã nói một câu rất đơn giản mà thú vị: "Viết cuốn thứ 25 khó như cuốn đầu tiên".