Những bài ca là tiếng lòng tin yêu Đảng
Trong dòng chảy của âm nhạc cách mạng, bên cạnh những bài hát ca ngợi Bác Hồ, gương anh hùng, liệt sĩ và ngợi ca quê hương, đất nước, những tác phẩm viết về Đảng Cộng sản Việt Nam luôn được xếp ở vị trí thiêng liêng, trang trọng, trở thành những giá trị văn hóa quý báu, sống mãi cùng lịch sử đấu tranh giành độc lập, tự do của dân tộc, gắn liền với quá trình lãnh đạo của Đảng trong sự nghiệp bảo vệ và xây dựng Tổ quốc.
Tiếng lòng của toàn dân tộc
Những bài hát ca ngợi Đảng luôn được đông đảo công chúng yêu thích, bởi đã nói hộ những tâm tư, nghĩ suy của họ, cũng chính là tiếng lòng của toàn dân tộc Việt Nam biết ơn và tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng.
Trước thềm Xuân mới Bính Ngọ 2026, quân dân cả nước phấn khởi chào mừng Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, ta như nghe trong không gian vang lên những giai điệu trong sáng, tràn đầy niềm tin tưởng vào đường lối cách mạng đúng đắn của Đảng và tương lai rạng rỡ của đất nước.
Năm 1951, trong không khí phấn chấn của quân dân ta, Đảng ta chuẩn bị Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ II, bài hát "Chào mừng Đảng Lao động Việt Nam" (sau đổi thành "Chào mừng Đảng Cộng sản Việt Nam") của nhạc sĩ Đỗ Minh (1925-2008) ra đời với âm hưởng thành kính, tha thiết: "Vừng trời đông, ánh hồng tươi sáng bừng lên/ Vì ngày mai ấm no tự do hạnh phúc/ Nào cầm tay sát vai nhau/ Súng búa liềm trên đường tranh đấu/ Tới hòa bình, nhà máy búa rền, lúa vàng ngập đồng/ Đảng Cộng sản Việt Nam vì nhân dân tiền phong đấu tranh".
Bài hát được Đỗ Minh viết khi ông là bộ đội, mới 25 tuổi, đóng quân ở Đại Từ (Thái Nguyên). Nhạc sĩ Đỗ Minh từng chia sẻ: Ông sáng tác ca khúc này là để nói với chính mình, với đồng bào về những tâm tư, tình cảm, niềm tin yêu Đảng của người chiến sĩ cách mạng, cũng chính là tiếng lòng của toàn dân ta. Ca khúc là một trong 10 ca khúc truyền thống của Quân đội nhân dân Việt Nam. Có thể xem đây là bài hát đầu tiên chính thức ca ngợi Đảng Cộng sản Việt Nam.
Năm 1956, miền Bắc sôi nổi thi đua lao động sản xuất, phát triển kinh tế, xây dựng CNXH, là hậu phương vững chắc cho miền Nam đấu tranh thống nhất nước nhà, xuất hiện một ca khúc ngắn, cô đọng, ca ngợi công ơn của Đảng, lan truyền rộng rãi trong đồng bào các dân tộc vùng cao: "Người Mèo ơn Đảng" của nhạc sĩ quân đội Thanh Phúc (1933-2020).
Bài hát mang đậm âm hưởng dân ca Mông, được đồng bào yêu thích: "Bao đời nay sống nghèo lam lũ/ Nay cuộc sống dân Mèo từ đây sáng rồi/ Nhớ ơn Đảng đưa tới, ta từ nay ấm no/ Không bỏ rẫy đốt nhà, mà lang thang nghèo suốt đời/ Từ nay dân Mèo sống chung/ Bản Mèo vui trong tiếng khèn/ Người Mèo ơn Đảng suốt đời".
Có một điều khá thú vị là mặc dù nhạc sĩ Thanh Phúc viết "Người Mèo ơn Đảng", nhưng ở nhiều vùng cao trên khắp đất nước, dường như đồng bào các dân tộc khác (trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam) cũng cảm nhận bài ca là tiếng lòng của họ đối với Đảng, và họ đã chuyển ngữ sang tiếng dân tộc mình để hát.
Điển hình là dân tộc Cơ tu. Họ ghi tiêu đề là "Người Cơ tu ơn Đảng", đặt lời bằng tiếng Cơ tu trên giai điệu bản gốc "Người Mèo ơn Đảng". Ca khúc này là một trong số ít tác phẩm âm nhạc của Việt Nam được chuyển ngữ sang nhiều thứ tiếng: Hàn Quốc, Trung Quốc, Anh, Pháp... trong các chương trình nghệ thuật giao lưu với bạn bè quốc tế.
Năm 1958, bài hát thiếu nhi "Em là mầm non của Đảng" của nhạc sĩ Mộng Lân (1934-2001) ra đời như tiếng lòng trong trẻo, hồn nhiên, tươi vui, chân thật của các em thiếu nhi về sự tin yêu, biết ơn Đảng đã mang lại cuộc sống hòa bình, tự do, chan chứa tình yêu thương: "Tiếng hát của chúng em bay qua muôn trùng sông núi/ Ghi công ơn của Đảng lòng em bao sướng vui/ Có sách mới áo hoa đây là nhờ ơn Đảng ta/ Vui tung tăng vang ca có Đảng cuộc đời nở hoa...”.
Đồng hành với phong trào thi đua thực hiện Năm điều Bác Hồ dạy thiếu nhi, rèn luyện trở thành "Con ngoan, trò giỏi, cháu ngoan Bác Hồ", gần 70 năm qua, bài hát "Em là mầm non của Đảng" luôn được các thế hệ thiếu nhi cả nước yêu thích và tự hào hát vang: "Em là búp măng non, em lớn lên trong mùa cách mạng/ Sướng vui có Đảng tiền phong/ Có Đảng như ánh thái dương/ Sống yên vui trong tình yêu thương/ Cuộc đời ngàn năm bừng sáng...”. Nhiều thế hệ thiếu nhi từng say sưa hát ca khúc này và khi lớn lên tiếp tục rèn luyện, phấn đấu trở thành những đảng viên cộng sản, kế tục sự nghiệp đấu tranh bảo vệ và xây dựng Tổ quốc.
"Việt Nam, ta tiến vào kỷ nguyên ánh sáng!"
Chào mừng 30 năm thành lập Đảng (1930-1960), nhạc sĩ Phạm Tuyên cho ra đời ca khúc "Đảng cho ta một mùa xuân" với nhịp điệu valse (nhịp 3/4) trong sáng, rộn ràng: "Đảng đã cho ta một mùa xuân đầy ước vọng/ Một mùa xuân tươi tràn ánh sáng khắp nơi nơi/ Đảng đã đem về tuổi xuân cho nước non/ Vang tiếng hát ca chứa chan niềm yêu đời". Trước đó (1959), ông đã sáng tác ca khúc "Đảng đã cho ta sáng mắt, sáng lòng" (dựa ý thơ của nhà thơ Pháp Aragon) với giai điệu tha thiết, tin yêu: "Đảng cho tôi màu sắc nước non nhà/ Đảng của tôi ơi, Người đã cho tôi sáng mắt sáng lòng".
Và, ngay sau chiến thắng 30/4/1975, ngay tại TP Hồ Chí Minh mới giải phóng, Phạm Tuyên đã sáng tác "Khi ta có mặt trời chân lý" (dựa ý bài thơ "Từ ấy" của Tố Hữu), là tiếng lòng của lớp trẻ miền Nam đối với cuộc sống mới, với lý tưởng của Đảng, đấu tranh giành độc lập, tự do cho dân tộc và hạnh phúc cho nhân dân. Với giai điệu tươi vui, trong sáng, ca khúc như lẽ sống, được giới trẻ yêu thích: "Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ/ Mặt trời chân lý chói qua tim/ Hồn tôi là một vườn hoa lá/ Rất đậm hương và rộn tiếng chim".
Năm 1976, đất nước thống nhất, bài hát "Đảng là cuộc sống của tôi" của nhạc sĩ Nguyễn Đức Toàn (1929-2016) ra đời, như tiếng lòng chung của hàng triệu người dân cả nước hướng về Đảng với lòng biết ơn và niềm tin tưởng son sắt: "Đảng là cuộc sống của tôi, mãi mãi đi theo người/ Từ thuở còn thơ, đời tôi chưa quen sóng gió/ Đảng đã cho tôi lẽ sống niềm tin, giữa biển khơi biết đâu là bờ/ Bầu trời xanh chưa thấy bao giờ". Sinh thời, Nguyễn Đức Toàn chia sẻ: Ca khúc chính là tâm sự, ngân lên từ trái tim ông, là tiếng lòng của ông với Đảng, vì Đảng đã cho ông lý tưởng sống, niềm tin vào thắng lợi của cách mạng...
Năm 1978, nhạc sĩ Phạm Tuyên xúc cảm viết tiếp ca khúc "Màu cờ tôi yêu" (thơ Diệp Minh Tuyền) với nhịp điệu 3/8 nhịp nhàng, tình cảm: "Hồng như màu của bình minh/ Đỏ như màu máu của mình tim ơi/ Búa liềm vàng rực giữa trời/ Là niềm hy vọng chói ngời tim ta...". Có thể nói, Phạm Tuyên là nhạc sĩ sáng tác nhiều bài hát về Đảng nhất và hầu hết các tác phẩm ấy đều được công chúng yêu thích, đón nhận.
Vào dịp kỷ niệm 50 năm thành lập Đảng (1930-1980), cũng với cảm hứng từ hình tượng lá cờ đỏ búa liềm, nhạc sĩ quân đội Văn An (1929-2011) đã viết ca khúc "Lá cờ Đảng" với âm hưởng trữ tình, như một lời tự sự chân thành: "Còn gì đẹp hơn lá cờ đỏ búa liềm/... Trong đêm đen, lá cờ của Đảng rạng soi đường đấu tranh/ Thắm máu đào, cờ Đảng hồng tươi sắc thắm máu hy sinh...". Ca khúc với ca từ giản dị, gần gũi, nhanh chóng lan tỏa, cuốn hút, được đông đảo công chúng mến mộ.
Chào mừng Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IV (tháng 12/1976), Đại hội đầu tiên sau khi thống nhất đất nước, cả nước cùng nhau xây dựng, phát triển kinh tế, tiến lên CNXH, trong không khí chào đón Xuân mới Đinh Tỵ 1977, nhạc sĩ quân đội Huy Du (1926-2007) đã cảm hứng sáng tác bài hát "Việt Nam ơi! Mùa xuân đến rồi", tác phẩm có âm hưởng chính luận, với nhịp điệu hành khúc hùng tráng, như một lời hiệu triệu thôi thúc toàn dân tộc trong đội ngũ trùng điệp, tiến bước theo Đảng vào kỷ nguyên mới: "Đảng Cộng sản Việt Nam vinh quang/ Ánh sáng soi đường đưa ta về chiến thắng/ Tổ quốc độc lập tự do muôn năm/ Đất nước không quên chân lý mang theo tên Người".
Bài hát "Việt Nam ơi, mùa xuân đến rồi" ra đời tính đến nay vừa tròn 50 năm (1976-2026), nhưng giá trị tư tưởng và nghệ thuật của tác phẩm vẫn truyền cảm, lan tỏa mạnh mẽ, vẫn vang lên mỗi dịp Tết đến "Mừng Đảng, Mừng Xuân, Mừng đất nước đổi mới", thôi thúc toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta vượt mọi khó khăn, tin tưởng, đoàn kết, tiến bước theo Đảng trong hành trình bảo vệ, xây dựng và phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc: "Việt Nam, ta tiến vào kỷ nguyên ánh sáng/ Chủ nghĩa xã hội đẹp thêm năm tháng/ Bước theo Đảng thủy chung trong trắng/ Dẫu con đường còn qua mưa nắng/ Việt Nam ơi, mùa xuân đến rồi!".
