Đưa “Mẹ chồng” từ màn ảnh sang văn học có gì hay?

15:46 30/12/2021

Siêu mẫu Thanh Hằng vừa tưng bừng giới thiệu cuộc chơi mới là chuyển thể bộ phim “Mẹ chồng” có mình vào vai chính Ba Trân, trở thành một cuốn tiểu thuyết do Nhà xuất bản Đà Nẵng ấn hành. Chuyến ngược dòng từ phim sang sách hé lộ hứng thú của siêu mẫu Thanh Hằng về giá trị văn chương chăng?  

Siêu mẫu Thanh Hằng chứng tỏ bản thân vẫn còn sức hút của một chân dài tuổi 40, khi lôi kéo giới mộ điệu chen kín cả Đường sách TP Hồ Chí Minh vào buổi chiều phương Nam sắp Noel, để tham gia sự kiện ra mắt tiểu thuyết “Mẹ chồng”. Siêu mẫu Thanh Hằng viết văn ư? Không phải, “Mẹ chồng” là bộ phim mà siêu mẫu Thanh Hằng đã đóng vai chính cách đây 5 năm. Bây giờ, siêu mẫu Thanh Hằng cao hứng đầu tư để chuyển thể “Mẹ chồng” từ điện ảnh sang văn chương.

Tiểu thuyết “Mẹ chồng” in rất đẹp và giá bán không rẻ. Vậy mà, công chúng sếp hàng mua “Mẹ chồng” để xem siêu mẫu Thanh Hằng muốn gửi gắm điều gì. Tiểu thuyết “Mẹ chồng” ghi chú hàng chữ rất to “Một ấn phẩm của Thanh Hằng” thì phải hiểu ra sao? Thực chất, người viết tiểu thuyết là Kim – tác giả kịch bản của bộ phim “Mẹ chồng”. Tuy nhiên, siêu mẫu Thanh Hằng đã nảy sinh ý tưởng chữ nghĩa hóa bộ phim “Mẹ chồng”, và nhờ cậy Kim chấp bút. Do vậy, khái niệm “một ấn phẩm của Thanh Hằng” chủ yếu mang tính quảng cáo ăn theo tên tuổi của một chân dài không mấy liên quan đến văn chương.

Đưa “Mẹ chồng” từ màn ảnh sang văn học -0
Siêu mẫu Thanh Hằng tuổi 40.

Dù tại buổi ra mắt tiểu thuyết “Mẹ chồng” có không ít lời lẽ bay bổng ca ngợi siêu mẫu Thanh Hằng đã có ý tưởng đột phá sách hóa một bộ phim, nhưng ý tưởng ấy thực chất không hề mới mẻ gì. Cách đây 30 năm, khi bộ phim “Người giàu cũng khóc” làm mưa làm gió trên truyền hình, thì hai tác giả Trần Sĩ Huệ và Đào Minh Hiệp đã viết lại nội dung để thành cuốn tiểu thuyết “Nước mắt người giàu” bán chạy như tôm tươi. 

Câu hỏi đặt ra, bộ phim “Mẹ chồng” có gì thú vị mà siêu mẫu Thanh Hằng phải bỏ vốn để chuyển thể sang ngôn ngữ văn chương? Bộ phim “Mẹ chồng” có thời lượng 90 phút, do Lý Minh Thắng làm đạo diễn, với sự góp mặt của nhiều diễn viên nổi tiếng như Diễm Mỹ, Ngọc Quyên, Midu, Lan Khuê, Lâm Vinh Hải, Song Luân... Bộ phim “Mẹ chồng” khi công chiếu chỉ đạt doanh thu ở mức tàm tạm, nhưng vai chính Ba Trân do siêu mẫu Thanh Hằng thể hiện thì được nhiều khán giả tấm tắc khen.

Bộ phim “Mẹ chồng” lấy bối cảnh làng Đại Điền ở thập niên 50 của thế kỷ 20 với nội dung xoay quanh bi kịch của gia đình nhà họ Huỳnh do bà Hai Lịnh đứng đầu. Một câu chuyện về mâu thuẫn của mẹ chồng và nàng dâu về việc sinh con nối dõi cho dòng họ và những âm mưu tranh giành quyền lực giữa những người phụ nữ trong gia đình. Không gian còn nhiều tàn dư phong kiến ấy, đã xuất hiện Ba Trân - cô gái xinh đẹp ngọt ngào trong tà áo bà ba thướt tha trên đường làng và luôn khao khát có được một tình yêu hạnh phúc như những người con gái khác.

Nhưng mọi thứ đã thay đổi con người của Ba Trân kể từ lúc trở thành con dâu của Hai Lịnh và phải cam chịu sự cay nghiệt của mẹ chồng vì không thể sinh con nối dõi và phải san sẻ tình cảm của chồng với người vợ thứ hai là Bảy Loan. Về sau, khi Ba Trân sinh được con trai Hai Phước nhưng lại bị bệnh tâm thần. Lúc này Ba Trân đã lấy đi quyền hạn của bà Hai Lịnh và trở thành mợ cả đầy quyền lực.

Câu chuyện không thể sinh con nối dõi lặp lại, nên Ba Trân mới cưới thêm người vợ thứ hai cho Hai Phước. Mâu thuẫn giữa mẹ chồng nàng dâu và tranh giành quyền lực bắt đầu diễn ra và những âm mưu và thủ đoạn ấy rất hiểm độc kể cả giết người. Mâu thuẫn trong bộ phim “Mẹ chồng”không chỉ dừng lại ở những cuộc cãi vã về sự khác biệt giữa các thế hệ mà nó còn thực sự thay đổi bản chất của con người. Ba Trân từ một nàng dâu hiền trong gia đình gia giáo, có học thức bị đẩy tới bước đường cùng và trở thành nguyên nhân cho những bi kịch tiếp theo trong chính gia đình và con cái của mình.

Đưa “Mẹ chồng” từ màn ảnh sang văn học -0
Siêu mẫu Thanh Hằng và tiểu thuyết “Mẹ chồng”.

Đạo diễn Lý Minh Thắng khi đưa bộ phim “Mẹ chồng” ra rạp, đã rất hào hứng thổ lộ: “Dù bộ phim “Mẹ chồng”có nền tảng và bối cảnh cổ xưa, nhưng cách khai thác của chúng tôi lại không đi theo hướng khai thác như trong những câu chuyện Nam Bộ khán giả thường thấy trong tiểu thuyết của Hồ Biểu Chánh. Tôi muốn làm khác đi, một cách thể hiện mới, cảm xúc của các nhân vật cũng mới để những khán giả trẻ có thể đón nhận được dễ dàng”. Còn siêu mẫu Thanh Hằng cũng đầy phấn khích khi nói về vai diễn Ba Trân: “Có những phân đoạn không diễn, không thoại gì cả chỉ thể hiện qua ánh mắt thôi, có nghĩa cảm xúc đó phải nuôi trong cơ thể rất lâu. Khi đã nhập vào nhân vật thì tình cảm của nhân vật sẽ truyền đến khán giả họ sẽ hiểu được. Riêng tôi, tôi rất tự tin khi mọi người thấy sự hóa thân của mình”.

Thật bất ngờ, lúc bộ phim “Mẹ chồng” sắp đi vào sự lãng quên của đám đông, thì tiểu thuyết “Mẹ chồng” lại hâm nóng giới mộ điệu. Siêu mẫu Thanh Hằng tỏ ra tâm huyết với cuộc chơi chuyển thể “Mẹ chồng” sang thể loại mới: “Lắm lúc trong giây phút diễn xuất nhân vật Ba Trân mà tôi cảm nhận được cơ thể run lên vì sự tức giận thật sự. Nhận được yêu thương thì ít, nhưng sự dò xét, tổn thương, khắt khe thì nhiều. Đắm chìm trong nhân vật Ba Trân quá lâu nên tôi mất thời gian khá dài để thoát được vai diễn... Tôi thương nhân vật Ba Trân và thấu hiểu được lí do vì ai và vì đâu ra cớ sự ấy. Từ đó tôi tự hứa sẽ mang hình ảnh Ba Trân bằng một diện mạo khác, để công chúng có thể hiểu sâu và hiểu rõ về nhân vật này cũng như về thân phận của những người phụ nữ ngày xưa. Tôi bị ám ảnh bởi những con chữ, bị ám ảnh bởi chính trí tưởng tượng của mình. Trong văn học, không chỉ thị giác mà tất cả các giác quan của bạn đều mở ra dưới sự dẫn dắt của con chữ và trí tưởng tượng không giới hạn của chính bạn”.

Đề tài mẹ chồng – nàng dâu được khai thác nhiều đến mức sáo mòn trong văn học nghệ thuật. Hầu như những loại hình giải trí nào ở phương Đông cũng đều khai thác quan hệ mẹ chồng – nàng dâu với mặc định đó là mâu thuẫn chính trong các gia đình từ hào môn đến bần hàn. Tìm được góc độ riêng cho câu chuyện mẹ chồng – nàng dâu vốn không đơn giản. Bộ phim “Mẹ chồng” có hơi hướng hoài cổ, cũng chủ yếu lấy sự đau khổ và dằn vặt của mẹ chồng – nàng dâu làm cảm hứng để tìm kiếm sự đồng cảm phía người xem. Cái thông điệp “nhà này chỉ cần cháu chứ không cần con dâu” trong bộ phim “Mẹ chồng” hoàn toàn không có gì đột phá khi chuyển sang tiểu thuyết “Mẹ chồng”. Thế nhưng, cuộc chơi này có vẻ hấp dẫn vì “chủ trò” là siêu mẫu Thanh Hằng, một gương mặt giải trí không còn trẻ nhưng vẫn đầy quyền lực trong giới chân dài.

Chuyển thể từ sách sang phim là dòng chảy thuận, còn chuyển thể từ phim sang sách là dòng chảy nghịch. Chuyển thể từ sách sang phim thì biên kịch còn trông mong ở sự sáng tạo của đạo diễn, nhưng chuyển thể từ phim sang sách thì người viết một mình phải gánh hết trách nhiệm về kết quả ngọt lạt hay vuông méo của tác phẩm. Muốn tiểu thuyết hóa “Mẹ chồng” thì phải có văn. Ngoài kịch bản phim “Mẹ chồng”, biên kịch Kim là tác giả của những kịch bản từng dựng phim như “Lô tô” hoặc “Hạnh phúc của mẹ” và cũng từng được giải thưởng Cánh Diều Vàng 2019 dành cho biên kịch xuất sắc. Cũng như cách diễn đạt bi thương để lấy nước mắt khán giả qua bộ phim “Mẹ chồng”, biên kịch Kim cũng chọn lối viết ngôn tình để diễn đạt tiểu thuyết “Mẹ chồng”.

Người chủ trương đưa “Mẹ chồng” từ phim sang sách để ngạo nghễ định vị “một ấn phẩm của Thang Hằng” là siêu mẫu đảm nhận vai Ba Trân, thổ lộ: “Tôi nhận được phản hồi của một số người xem cho rằng bộ phim “Mẹ chồng” khó hiểu ở tình tiết này, phân cảnh kia. Cho nên, ở tiểu thuyết “Mẹ chồng”, độc giả sẽ đủ thời gian nghiền ngẫm bởi mỗi nhân vật đều có câu chuyện nền để lý giải hành động của họ. Công chúng có thể hiểu hơn về Ba Trân, chẳng hạn vì sao có lúc nàng ác độc, hà khắc, lúc lại yếu đuối, cô đơn”.

Gia Quan
.