“Dòng chảy đột biến”: Cuộc đối thoại nghệ thuật của hai thế hệ
Từ ngày 13 đến 23/3/2026, tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, lần đầu tiên những tác phẩm của nghệ sĩ Đào Anh Khánh và con gái - họa sĩ trẻ Đào Anh Thơ (nghệ danh CAT) - cùng xuất hiện trong một triển lãm chung mang tên “Dòng chảy đột biến”. Triển lãm gây ấn tượng mạnh với công chúng khi đã mở ra một cuộc đối thoại nghệ thuật thú vị giữa hai thế hệ cùng hành trình sáng tạo và trải nghiệm sống rất khác nhau.
Cuộc đối thoại song hành giữa cha và con
Triển lãm “Dòng chảy đột biến” của cha con nghệ sĩ Đào Anh Khánh - Đào Anh Thơ trưng bày các tác phẩm với nhiều chất liệu khác nhau như: tranh sơn mài, tranh vẽ trên giấy bằng bút mực, tranh vẽ trên giấy bằng bút chì màu, tranh acrylic trên canvas...
Tất cả tạo nên một không gian nghệ thuật mà ở đó người xem có thể nhận ra sự tương phản rõ rệt trong phong cách sáng tạo cũng như trải nghiệm sống giữa hai thế hệ nghệ sĩ: Nếu nghệ sĩ Đào Anh Khánh khai thác vẻ đẹp của sự sinh sôi như nguồn cội của sự sống, thì những tác phẩm của CAT lại đặt vẻ đẹp ấy bên cạnh sự ám ảnh hủy diệt của công nghệ, của cuộc sống hiện đại trong những đô thị ngột ngạt đối với con người.
Với triển lãm “Dòng chảy đột biến”, cha con nghệ sĩ Đào Anh Khánh - Đào Anh Thơ muốn để người xem tự cảm nhận, đối thoại với tác phẩm và gửi gắm đến công chúng thông điệp về một “dòng chảy” của nghệ thuật vẫn tiếp tục một cách lặng lẽ nhưng bền bỉ.
Có thể thấy, “Dòng chảy đột biến” (Mutant Flow) gợi mở một trạng thái chuyển động liên tục - nơi nghệ thuật không đứng yên mà luôn biến đổi, va chạm và tái sinh. Trong không gian ấy, những thế giới sáng tạo khác nhau được đặt cạnh nhau như hai dòng chảy vừa song hành, vừa đối thoại.
Những tác phẩm của Đào Anh Khánh vẫn giữ được năng lượng biểu đạt đặc trưng của ông: mạnh mẽ, phóng khoáng, tự do và khơi gợi sự thăng hoa trong cảm xúc, niềm tin vào cái đẹp. Khi đặt cạnh những tác phẩm của CAT, chúng tạo nên một mạch chuyển động thú vị, giống như hai nhịp điệu khác nhau cùng tồn tại trong một bản hòa âm thị giác.
Ở “Dòng chảy đột biến”, nghệ sĩ Đào Anh Khánh tiếp tục theo đuổi chủ đề quen thuộc trong sáng tác của mình: vẻ đẹp của sự sinh sôi và năng lượng nguyên sơ của sự sống qua các tác phẩm như: “Nguồn sống”, “Quà tặng thiên nhiên”, “Xung lực truyền đời”, “Đóa hoa ngọc ngà”, “Mạch sống trường tồn”...
Bên cạnh đó là những bức tranh khổ lớn của CAT - Đào Anh Thơ, tạo ra hiệu ứng thị giác mạnh mẽ, với những mảng màu rực rỡ, những hình khối mang tính biểu tượng và giàu tính tưởng tượng như: “Thanh tẩy và chữa lành”, “Lời cảm ơn”, “Ám ảnh bởi những bóng ma quá khứ”, “Vượt qua vô tận”, “Bàn tay ánh sáng”...
Bên cạnh đó, các tác phẩm sơn mài của cô cho thấy sự sáng tạo không giới hạn và những nỗ lực kết nối giữa tư duy nghệ thuật đương đại với chất liệu truyền thống của mỹ thuật Việt Nam.
Làm nghệ thuật để tìm lại chính mình
Sự kiện khai mạc triển lãm “Dòng chảy đột biến” của cha con nghệ sĩ Đào Anh Khánh - Đào Anh Thơ chiều 13/3 thu hút sự quan tâm của đông đảo các họa sĩ, nghệ sĩ và công chúng yêu hội họa.
Từng trình diễn trong những sự kiện có sự tham gia của hàng nghìn khán giả trong nước và quốc tế nhưng lần này nghệ sĩ Đào Anh Khánh xúc động chia sẻ rằng: “Điều quý giá nhất đối với ông là cả hai cha con đều đến với nghệ thuật bằng sự chân thành và tinh thần dấn thân. Chúng tôi không làm nghệ thuật vì danh tiếng hay chứng tỏ mình thành công. Khi đã lựa chọn con đường nghệ thuật để theo đuổi, tôi và con gái đều muốn tận hiến cho nó bằng hành động và bằng chính cuộc đời mình. 5 năm sau ngày bắt đầu hành trình ấy, hôm nay con có thể đứng cạnh tôi trong một triển lãm chung, với tôi, đó là niềm hạnh phúc lớn mà trước đây tôi không dám mơ tới”.
Có một trùng hợp ngẫu nhiên kỳ lạ là, trước khi bước vào nghệ thuật, cả hai cha con nghệ sĩ Đào Anh Khánh - Đào Anh Thơ đều từng đi qua những chặng đường rất khác. Nghệ sĩ Đào Anh Khánh từng là một sĩ quan an ninh với tuổi ngành 17 năm trước khi rẽ sang con đường sáng tạo nghệ thuật.
Và, con gái ông - họa sĩ Đào Anh Thơ cũng có 17 năm học tập và làm việc trong lĩnh vực tài chính quốc tế. Đào Anh Thơ là một cô gái hiện đại, có thể nói là một gương mặt sớm đại diện cho thế hệ “công dân toàn cầu” khi đã sống, học tập và làm việc tại 5 quốc gia khác nhau: Việt Nam, Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản, Úc và thông thạo 4 ngôn ngữ khác nhau.
Cô từng trải qua vô số công việc ở mọi tầng lớp xã hội: từ một phụ bếp khiêm tốn, kế toán tại Deloitte, cho đến chủ homestay tại Hà Nội. Những trải nghiệm sống phong phú và độc bản, kết hợp cùng năng khiếu thiên bẩm và sự kiên trì không mệt mỏi, đã mang lại cho tác phẩm của cô một vẻ đẹp siêu thực.
Mẹ của CAT - Đào Anh Thơ, họa sĩ của dòng tranh sơn mài nổi tiếng Bùi Mai Hiên cho biết, bà không bất ngờ khi con gái lựa chọn quay trở lại với nghệ thuật. Theo bà, năng khiếu sáng tạo của Đào Anh Thơ đã bộc lộ từ rất sớm.
“Từ nhỏ con đã vẽ đẹp, nặn tượng rất khéo và tôi là người ôm tượng của con đưa đi nung từ khi con chỉ mới 4-5 tuổi. Lớn lên con đi Mỹ du học và theo đuổi việc kinh doanh. Đến năm 32 tuổi, đột nhiên Thơ quyết định quay trở lại với nghệ thuật. Tôi từng nói với con rằng, làm họa sĩ không hề đơn giản, bởi bản thân tôi cũng phải kiên trì học hàng chục năm. Nhưng, con chỉ cười và nói: Con đã học từ trong bụng mẹ rồi!”.
Với năng lượng sáng tác ào ạt tuôn chảy như thác đổ, 5 năm kể từ khi quyết định theo đuổi đam mê nghệ thuật, CAT đã thực hiện hơn 2.000 bản phác thảo, sáng tác hơn 150 bức tranh sơn mài và hoàn thành 3 tác phẩm sơn mài khổ lớn kích thước 3,6 x 4,8m. CAT có triển lãm cá nhân đầu tiên mang tên “MetaReverse - Tái sinh” năm 2023 và triển lãm tranh sơn mài “American Now” (Nước Mỹ bây giờ) năm 2024, và cuộc đối thoại nghệ thuật với cha mình là điều CAT luôn ấp ủ.
Nữ họa sĩ chia sẻ: “Trong một khoảnh khắc chạm đáy cảm xúc khiến tôi nhận ra mình chỉ là một hạt bụi nhỏ bé trong vũ trụ, hay chỉ là một giọt nước trong đại dương rộng lớn. Đối diện với sự mong manh của bản mệnh, tôi hiểu rõ hơn cuộc sống là vô thường. Tôi quyết định rời bỏ con đường đã theo đuổi hơn 17 năm trước đó để dành trọn thời gian cho nghệ thuật”.
Và, có lẽ, chính nghệ thuật khiến Đào Anh Thơ thêm trân quý từng khoảnh khắc sống, không ngừng lao động, sáng tạo mỗi ngày. Với Thơ, điều quan trọng nhất là những tác phẩm của mình có thể chạm tới cảm xúc công chúng, tạo nên sự kết nối và lan tỏa những giá trị tích cực trong cộng đồng.
Suốt 5 năm qua, Thơ làm việc với cường độ lớn, với mong muốn bền bỉ tạo ra cái đẹp và sẻ chia nguồn năng lượng tích cực đến cộng đồng. Cô chia sẻ: “Tôi tin rằng, dù mình chỉ là một giọt nước hay một hạt bụi, nhưng nếu mỗi ngày đều cố gắng tạo ra cái đẹp và chia sẻ nó với mọi người, thì những điều tốt đẹp vẫn có thể lan tỏa”.
Theo nữ họa sĩ, thông điệp cô muốn gửi gắm qua các tác phẩm là khơi gợi con người biết lan tỏa cái đẹp không chỉ trong nghệ thuật mà cả trong đời sống, để yêu thương nhau nhiều hơn, sống tử tế hơn với nhau. Bởi, suy cho cùng, khi con người biết hướng tới điều đẹp đẽ, thế giới cũng sẽ trở nên bình yên hơn trong cõi sống vốn dĩ vô thường...
