Biểu diễn nghệ thuật nơi công cộng

Sự việc diễn ra vào tối 3/9 vừa qua, ca sĩ Tuấn Hưng đã tổ chức liveshow tại ban công nhà riêng trên phố Hàng Khay, phường Tràng Tiền mà không thông báo và có sự đồng ý của cơ quan chức năng. Ngoài các tiết mục của Tuấn Hưng, đêm nhạc còn có sự góp mặt của một số ca sĩ là bạn bè của nam ca sĩ này. Do đã có thông báo trên trang cá nhân từ trước và đúng vào dịp nghỉ lễ nên lượng khán giả tới xem chương trình khá đông. Điều này cũng đã tạo nên tình trạng tập trung đông người trước cửa nhà ca sĩ Tuấn Hưng.

Được biết từ năm 2019 ca sĩ Tuấn Hưng đã từng tổ chức show ca nhạc miễn phí cũng tại địa điểm này và thu hút khá đông khán giả. Tuy nhiên, vì dịch bệnh COVID-19 nên hoạt động này tạm dừng và mới bắt đầu lại từ đầu tháng 9 vừa qua. Cơ quan quản lý cũng đã nhắc nhở Tuấn Hưng nhưng các show diễn vẫn được tổ chức. Ngày 9/9, UBND quận Hoàn Kiếm ra thông báo phạt ca sĩ Tuấn Hưng 12,5 triệu đồng vì vi phạm hành chính trong lĩnh vực văn hóa, quảng cáo được quy định tại Nghị định 38 của Chính phủ khi tổ chức liveshow tại ban công nhà riêng nhưng không xin phép.

Sự việc ca sĩ Tuấn Hưng bị phạt vì tổ chức liveshow “Góc ban công” tại chính nhà của mình nhận được sự đồng tình của đông đảo dư luận. Dù trước đó, có ý kiến ủng hộ nam ca sĩ cho rằng, Tuấn Hưng biểu diễn ở không gian ban công của gia đình, không thu tiền của khán giả… là quyền của anh. Tuy nhiên, thực tế là dù biểu diễn ở không gian thuộc sở hữu cá nhân nhưng lại ảnh hưởng tới trật tự xã hội, gây tiếng ồn nơi công cộng, tạo nên điểm tập trung đông người, tiềm ẩn các nguy cơ về phòng cháy chữa cháy, phòng chống dịch bệnh COVID-19... Nhiều người cảm thấy đáng tiếc cho ca sĩ Tuấn Hưng vì anh hoàn toàn có thể tránh được án phạt này, thậm chí sẽ được khen ngợi vì hoạt động văn nghệ ý nghĩa dành cho khán giả trong dịp nghỉ lễ.

Tuấn Hưng là một nam ca sĩ nổi tiếng, có lượng fan đông đảo. Những liveshow ca nhạc của ca sĩ này thường được đầu tư lớn và không phải ai cũng có điều kiện kinh tế để mua vé. Việc tổ chức show ca nhạc miễn phí tại ban công nhà mình của ca sĩ này cũng đã thể hiện tấm lòng của anh với người hâm mộ. Đặc biệt, vào dịp nghỉ lễ, Hồ Gươm là địa điểm đón nhận khá nhiều khán giả từ các tỉnh lên thăm Hà Nội. Hơn nữa, bản thân phố đi bộ Hồ Gươm cũng rất cần những chương trình ca nhạc chất lượng làm phong phú thêm hoạt động phục vụ người dân. Đại diện UBND quận Hoàn Kiếm cho rằng, nếu Tuấn Hưng xin phép cơ quan chức năng, có thể sẽ nhận được sự hỗ trợ của chính quyền trong việc đảm bảo an ninh trật tự của show diễn.

Sự việc của Tuấn Hưng đã khiến nhiều người nhớ lại một vụ việc từng gây xôn xao mấy năm trước. Ngày đó, mạng xã hội ồn ào trước chia sẻ của một phụ nữ về việc con trai cô là cậu bé 15 tuổi đứng kéo đàn ở bờ hồ Hoàn Kiếm thì bị lực lượng chức năng yêu cầu xuất trình giấy tờ. Ban đầu, người phụ nữ này cho rằng, cậu bé biểu diễn khi chưa được cấp phép và số tiền thu được từ những du khách là để ủng hộ các chương trình từ thiện nên việc tổ công tác yêu cầu đóng hộp đàn đựng tiền là không đúng. Thực tế, các cán bộ trong tổ liên ngành chỉ nhắc nhở cháu bé đóng hộp đàn lại và giải thích cho cháu không được phép xin tiền vì điều đó gây phản cảm giữa không gian văn hóa. Sau này, người phụ nữ đã công khai xin lỗi trên trang cá nhân về việc mình phản ứng với cơ quan chức năng là chưa đúng.

Biểu diễn nghệ thuật là việc làm góp phần tạo nên sự phong phú cho đời sống tinh thần, là một nét đẹp trong văn hóa và sáng tạo của con người. Pháp luật Việt Nam cũng khuyến khích mọi tổ chức, cá nhân sáng tạo và biểu diễn nghệ thuật, cống hiến những giá trị nghệ thuật cho cộng đồng, xã hội. Tuy nhiên, tổ chức những show diễn cá nhân thế nào ở không gian công cộng để đảm bảo những ý nghĩa tốt đẹp đó mà không ảnh hưởng tới các vấn đề an ninh trật tự là điều cần các nghệ sĩ chú ý hơn nữa. Bởi chương trình biểu diễn sẽ tụ tập đông người, gây ùn tắc giao thông, thậm chí nguy hiểm vì hành vi chen lấn. Ngoài ra còn có thể làm mất an ninh trật tự, an toàn xã hội, vi phạm an toàn phòng chống cháy nổ.

Chưa kể tới việc, biểu diễn nghệ thuật đòi hỏi sử dụng âm thanh, công suất lớn, tiếng ồn làm ảnh hưởng đến hàng xóm xung quanh hay nơi sống của nghệ sĩ đó. Điều này gây ảnh hưởng đến đời sống sinh hoạt bình thường của người dân. Chúng ta ghi nhận sự cống hiến của ca sĩ Tuấn Hưng với cộng đồng khi tổ chức miễn phí cho khán giả nhưng cũng đồng tình với việc cần phải xử lý hành động này để không xảy ra hậu quả đáng tiếc.

Thực ra, những quy định về việc các hoạt động biểu diễn nghệ thuật ở phố đi bộ quanh Hồ Gươm, vùng phụ cận đã được ra đời từ năm 2017. Tại điều 6 trong “Quy chế và nội quy quản lý hoạt động không gian đi bộ khu vực Hồ Gươm và phụ cận” ghi rõ các tổ chức, cá nhân tổ chức, biểu diễn văn hóa, nghệ thuật… trong không gian đi bộ khu vực Hồ Gươm và phụ cận phải được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp phép. Thực hiện biểu diễn đúng theo nội dung được cấp phép, thực hiện nghiêm túc các quy định về trang phục, dụng cụ biểu diễn, đảm bảo an ninh trật tự, vệ sinh môi trường và các quy định khác của pháp luật…

Mới đây, vào tháng 5/2022, TP Hà Nội tiếp tục vừa ban hành Quyết định số 21/2022/QĐ-UBND về quy chế quản lý hoạt động không gian đi bộ khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận nhằm nâng cao công tác quản lý, phát huy hơn nữa giá trị điểm đến Hà Nội. Ngoài những quy định như người dân tham gia phố đi bộ không mang vật nuôi, gia súc, gia cầm, không bán hàng rong, đánh giày, đeo bám khách du lịch, không sử dụng các thiết bị, dụng cụ như loa đài, kèn trống để phát tán âm thanh công suất lớn ra môi trường.

Với các tổ chức, cá nhân có hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể dục thể thao và các hoạt động khác tại không gian đi bộ khu vực hồ Hoàn Kiếm và phụ cận cần thực hiện theo các nghị định của Chính phủ. Việc tổ chức biểu diễn nghệ thuật phục vụ nhiệm vụ chính trị, tổ chức biểu diễn nghệ thuật phục vụ tại các cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch, vui chơi, giải trí, nhà hàng không bán vé phải thực hiện thông báo đến cơ quan có thẩm quyền.

Phố cổ Hà Nội và khu vực xung quanh hồ Hoàn Kiếm từ lâu đã là một không gian văn hóa giàu ý nghĩa. Ở đó không chỉ có danh thắng cảnh quan tuyệt đẹp mà còn chứa đựng cả một không gian văn hóa nghệ thuật đậm chất Hà Nội. Nhiều du khách đến với Hồ Gươm không chỉ để ngắm cảnh mà còn để hòa mình vào không gian văn hóa cuối tuần đa dạng, đầy màu sắc.

Lâu nay, phố cổ cũng là địa điểm lý tưởng để các nghệ sĩ, nghệ nhân lựa chọn làm nơi biểu diễn các loại hình âm nhạc từ truyền thống cho đến hiện đại. Các cá nhân, nhóm nhạc (chuyên và không chuyên) biểu diễn tại không gian này vào dịp cuối tuần đã làm cho phố cổ thêm sôi động và tấp nập. Sau khi dịch bệnh COVID-19 được kiểm soát thì các hoạt động của phố đi bộ quanh Hồ Gươm đã tái khởi động. Tuy nhiên, gần đây, nhiều ý kiến cho rằng, các hoạt động biểu diễn nghệ thuật nơi này đang dần ít ỏi và đơn điệu hơn. Nếu không có biện pháp khắc phục khó có thể níu chân du khách quay trở lại nhiều lần.

Việc tổ chức các hoạt động nghệ thuật nói chung, âm nhạc nói riêng sẽ góp phần làm phong phú hơn bức tranh văn hóa Thủ đô. Nhu cầu thưởng thức âm nhạc của du khách dịp cuối tuần là có thật. Vì thế, thay vì tự phát, các nghệ sĩ cần đăng ký với cơ quan chức năng. Việc các show ca nhạc được cấp phép và tổ chức bài bản sẽ góp phần quảng bá cho nét đẹp văn hoa phố cổ Hà Nội cũng như thêm ghi nhận tấm lòng của các nghệ sĩ dành cho công chúng.