NSƯT Ngọc Lan: Bí quyết là tình yêu

11:30 04/07/2009
Ở tuổi ngoại lục tuần, NSƯT Ngọc Lan vẫn giữ được một vẻ đẹp đằm thắm, mặn mà, dường như nằm ngoài quy luật phôi pha của thời gian. Làn da trắng mịn, khóe miệng tươi tắn và nhất là đôi mắt long lanh, sâu thẳm.

Ngồi trò chuyện cùng bà trong căn phòng ngập tràn ký ức điện ảnh và những bức ảnh về gia đình, tôi nhận thấy ở bà một sự viên mãn hạnh phúc. Vẫn là bóng dáng một mỹ nhân màn bạc thuở nào, nhưng dường như vẻ đẹp ấy còn được cộng hưởng bởi sự đong đầy hạnh phúc nên càng thêm rạng rỡ.

Không thể phủ nhận, NSƯT Ngọc Lan là người may mắn trong sự nghiệp. Mười tám tuổi, dù mới là cô sinh viên bắt đầu làm quen với bộ môn nghệ thuật thứ 7, Ngọc Lan đã được đạo diễn nổi tiếng là NSND Phạm Văn Khoa giao cho vai nữ chính trong phim "Lửa trung tuyến".

NSND Phạm Văn Khoa vốn là người vô cùng kỹ tính trong làm nghề. Ông sẵn sàng bỏ nhiều thời gian, công sức để tìm được diễn viên ưng ý. Để tìm được diễn viên vào vai chị Dậu, NSND Phạm Văn Khoa đã mất 5- 6 năm đi khắp đất nước cho tới khi gặp nghệ sĩ Lê Vân. Với "Lửa trung tuyến", trước đó, ông đã chọn được diễn viên cho vai diễn ấy, nhưng sau khi quay vài cảnh, ông vẫn quyết định thay người. Khi được giới thiệu và gặp Ngọc Lan, ông quả quyết: Đây mới là cô Nhàn của mình.

Khi tôi tò mò rằng, Nhàn là một vai diễn lớn, bên cạnh niềm vinh dự, có khi nào bà cảm thấy quá sức với mình bởi lúc đó bà mới là một cô sinh viên với vốn kiến thức về điện ảnh còn ít ỏi? NSƯT Ngọc Lan tâm sự rằng, niềm hạnh phúc và tình yêu nghệ thuật đã lớn hơn tất cả. Sự nhạy cảm, tinh tế đã giúp Ngọc Lan vào vai Nhàn rất "ngọt".

NSƯT Ngọc Lan và chồng - NSND Ngô Mạnh Lân.

Cảnh quay khó nhất là cảnh kho đạn bị máy bay địch bắn cháy, Nhàn bất chấp nguy hiểm lao vào dập lửa. Khi ấy chưa có phương pháp sử dụng kỹ xảo hiện đại hay diễn viên đóng thế. Không còn cách nào khác, Ngọc Lan phải lao vào giữa đám cháy, sau đó rơi xuống sàn nhà. Dù đã được đoàn làm phim bố trí 4 thanh niên đứng căng bốn góc chăn để đỡ, nhưng rơi xuống chăn cũng là lúc Ngọc Lan sặc sụa vì khói, tóc và lông mi cháy xém.

Năm 1961, "Lửa trung tuyến" được tham dự Liên hoan phim Quốc tế Mátxcơva. NSƯT Ngọc Lan tham dự với tư cách là diễn viên chính. Không chỉ có vậy, Ngọc Lan còn vinh dự đại diện cho đoàn Điện ảnh Việt Nam cùng đạo diễn Xôviết tài danh Xécgây Bônđatrúc kéo cờ tại lễ khai mạc. Cô diễn viên Ngọc Lan xinh đẹp mặc chiếc áo dài màu tím tha thướt đã để lại nhiều ấn tượng đẹp trong lòng các đại biểu tham dự.

Sinh ra và lớn lên ở Bắc Giang, cô bé Ngọc Lan sớm thừa hưởng ở mẹ một vẻ đẹp rạng rỡ và năng khiếu nghệ thuật vượt trội. Năm 1959, khi cùng em gái xem bộ phim "Chung một dòng sông", Ngọc Lan đã ghé vào tai em thổ lộ: "Lớn lên, chị phải trở thành diễn viên và đóng giỏi như chị Phi Nga".

Và rồi như một duyên phận, khi Trường Sân khấu Điện ảnh tuyển diễn viên, Ngọc Lan đã lặn lội ra Hà Nội thi tuyển. Chỉ với một tình yêu thơ ngây và mãnh liệt với điện ảnh, một sự tự tin hiếm có, Ngọc Lan đã vượt qua 3 vòng tuyển chọn để trở thành sinh viên khoa diễn viên đầu tiên cùng lớp các nghệ sĩ Lâm Tới, Trà Giang, Minh Đức, Thanh Thủy, Đức Lưu, Đoàn Lê…

NSƯT Ngọc Lan đã đến với màn ảnh một cách suôn sẻ nhưng khi dấn thân vào cuộc đời diễn viên không hề đơn giản, nhất là khi đã lập gia đình. Bà tâm sự rằng, ngày ấy đi đóng phim, bà không ngại khổ, không ngại vất vả mà chỉ thương con ở nhà. Khi con gái đầu lòng mới 10 tháng tuổi, Ngọc Lan phải cai sữa sớm để lên đường đóng phim "Cù Chính Lan" (đạo diễn Hải Ninh).

Trên đường đi, bà phải cho con người khác bú, để đỡ cương sữa và vơi đi phần nào nỗi nhớ con. Đến khi hoàn thành bộ phim trở về cũng là lúc con gái đã tròn 13 tháng tuổi. Có những phim quay tới sát ngày tết, ruột gan nóng như lửa đốt, thương mấy bố con ở nhà chẳng biết sắm sửa tết nhất thế nào. Trên đường về, bà lại tranh thủ mua gà, mua gạo để lo cho cả nhà một cái tết đủ đầy, ấm cúng.

Sở hữu một vẻ đẹp mặn mà, sắc sảo, đôi mắt biết nói, đầy biểu cảm, NSƯT Ngọc Lan là diễn viên có thể đóng được nhiều loại vai. 50 năm trong nghề, bà góp mặt vào nhiều bộ phim nổi tiếng của điện ảnh Việt Nam.

Ngoài "Lửa trung tuyến", bà còn vào nhũ mẫu trong “Kiếp phù du”, Dự trong "Quê nhà", bà thím trong "Cuội", vợ cả Nghị Hách trong "Giông tố", vợ ba Hàn Thanh trong "Nửa chừng xuân", bà Phủ trong "Đời mưa gió"... không kể hàng loạt phim truyền hình như "Mùa lá rụng trong vườn" , "Giọt nắng cuối hoàng hôn", Gió qua miền tối sáng và gần đây nhất là bộ phim vừa đóng máy của đạo diễn Hoàng Nhuận Cầm: "Phá vỡ im lặng".

Với NSƯT Ngọc Lan thì "Lửa trung tuyến" không chỉ là một bộ phim để đời trong sự nghiệp diễn xuất của bà mđ còn là nơi ghi dấu ấn cho tình yêu lớn trong cuộc đời bà.

Gặp nhau lần đầu tiên tại LHP Mátxcơva, NSƯT Ngọc Lan cùng chồng là đạo diễn, NSND Ngô Mạnh Lân đã dệt nên một câu chuyện tình yêu đẹp và diệu kỳ như trên màn ảnh. Lần đầu tiên gặp cô diễn viên xinh đẹp của đoàn Việt Nam tại Liên Xô, họa sĩ Ngô Mạnh Lân đã bị chinh phục bởi vẻ duyên dáng, trong sáng của nàng nhưng vốn tính ít nói, nên chưa dám thổ lộ.

Run rủi thế nào, Ngô Mạnh Lân khi ấy là đại biểu của trường Vgik lại được tổ chức phân công làm phiên dịch cho Ngọc Lan. Thế là có cơ hội được trò chuyện, tâm sự nhiều hơn. Do bị ốm nên Ngọc Lan phải nằm lại bệnh viện cách Mátxcơva 10 km và cách ly trong phòng kính.

Một buổi sáng, trong khi Ngọc Lan đang nằm trên giường bệnh buồn bã nghĩ chàng sinh viên trường Vgik mà mình hay trò chuyện đã về nước thì bất chợt cô nhìn thấy mái tóc quen quen qua khung cửa kính. Hóa ra, họa sĩ Ngô Mạnh Lân đã quyết định hủy vé máy bay để ở lại chờ Ngọc Lan về.

Những ngày sau đó cho tới khi Ngọc Lan khỏi bệnh, cứ sáng sáng, ông lại bắt tàu điện tới thăm, dù chỉ để nhìn nhau qua cửa kính. Và rồi, trên chuyến tàu hành trình trở về Việt Nam, họ đã hẹn ước cùng nhau đi hết cuộc đời.

NSƯT Ngọc Lan và NSND Ngô Mạnh Lân đã gặp, đã yêu và lấy nhau như định mệnh. Họ trải qua bao khó khăn, vất vả để luôn bên nhau. Giờ đây, chứng kiến cảnh ông ngồi vẽ tranh, bà vừa chăm chút cho ông cốc nước, quả cam vừa làm thơ, mới thấy cuộc sống thật yên bình. Hai mái tóc xanh giờ đã nhuốm bạc, căn nhà 20m2 lợp lá khi xưa giờ đã thay bằng căn nhà khang trang. Mọi thứ đã thay đổi, duy chỉ có tình yêu của hai người là mãi vẹn nguyên. Cái cảm giác nhớ đến quay quắt mỗi khi một trong hai người phải xa nhà vẫn như còn hiển hiện.

Dù ngày ấy, vợ chồng bà thường xuyên phải xa nhau, bà là một diễn viên xinh đẹp nổi tiếng, là "người tình trong mộng" của biết bao người nhưng sự quan tâm của ông và tình yêu mãnh liệt trong lòng hai người đủ lớn để bà không "rung rinh" trước bất kỳ sự ngỏ lời nào.

Và trái ngọt của tình yêu ấy là 4 người con hiếu thuận, thành đạt. Con gái lớn của 2 nghệ sĩ là nhà Lý luận, phê bình điện ảnh, Tiến sĩ Ngô Phương Lan, cậu con trai út theo nghiệp bố là họa sĩ. Cháu trai lớn của ông bà đang theo những bước chân đầu tiên của nghề đạo diễn. Đại gia đình làm điện ảnh nên chủ đề mà họ thường xuyên quan tâm cũng chính là lĩnh vực này. Và tất nhiên, như bà thổ lộ, khi ấy mỗi người một ý kiến, có khi không ai chịu ai.

Trong mắt các đồng nghiệp thì NSƯT Ngọc Lan là người hạnh phúc và tôi cũng cảm nhận được điều đó khi trò chuyện cùng bà. Bí quyết mà bà thật lòng chia sẻ chỉ là tình yêu. Nếu có tình yêu, sẽ làm được tất cả. Và để giữ mái ấm thì quan trọng nhất vẫn là người phụ nữ. Dù bận rộn tới đâu, bà cũng luôn quan tâm, bảo ban các con tới nơi tới chốn, dạy cho con cách sống nhân hậu, vị tha. Bà tập cho các con tính tự lập để khi bố mẹ đi vắng vẫn chăm chỉ học tập.

Giờ đây, ngoài công việc đóng phim NSƯT Ngọc Lan còn tham gia các hoạt động của phường, của tổ dân phố. Nổi tiếng với giọng ngâm thơ hay, bà còn làm thơ để lưu giữ những cảm xúc, kỷ niệm. Bà "khoe", giờ đây sắp ra mắt tập thứ 4, trong số đó, bài "Tiếng chổi đêm" đã được chọn trong tập Ngàn năm thơ trữ tình 1.000 bài thơ hay do NXB Hội Nhà văn tuyển chọn

Thảo Duyên