Văn học CAND 2025 một chặng đường bứt phá
Có thể nói, 2025 là một năm đặc biệt, đánh dấu nhiều thành tựu nổi bật trong đời sống văn học của lực lượng Công an với nhiều tác phẩm đặc sắc ra mắt bạn đọc. Từ một mảng đề tài được cho là mang “màu cờ sắc áo”, văn học viết về đề tài “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống” đã trở thành một dòng chảy rõ nét, có sức sống lan tỏa với sự quan tâm, tham gia của đông đảo người đọc, người viết…
Sự bùng nổ của truyện ngắn
Cuộc vận động sáng tác truyện ngắn và ký với chủ đề “CAND - 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành” được Bộ Công an phát động trên quy mô cả nước từ tháng 3/2025. Tiếp nối thành công của Cuộc vận động sáng tác truyện ngắn và ký với chủ đề “Người chiến sĩ Công an cơ sở vì bản, làng bình yên, vì nhân dân phục vụ” năm 2023, cuộc vận động sáng tác lần này tiếp tục nhận được sự ủng hộ, hưởng ứng của đông đảo cán bộ chiến sĩ trong toàn lực lượng và đông đảo giới cầm bút chuyên nghiệp, không chuyên ở cả 3 miền đất nước.
Bắt đầu ý nghĩa nhân văn của cuộc vận động này, đó là góp phần xây dựng hình ảnh người chiến sĩ CAND “Bản lĩnh - Nhân văn - Vì nhân dân phục vụ”, vì bình yên cuộc sống và hạnh phúc của nhân dân... cuộc vận động sáng tác truyện ngắn và ký với chủ đề “CAND - 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành” đã nhận được hàng trăm tác phẩm truyện ngắn.
Chung cuộc, Ban tổ chức đã trao giải thưởng cho 15 tác giả có tác phẩm đoạt Giải A, 20 tác giả có tác phẩm đoạt Giải B và 25 tác giả có tác phẩm đoạt Giải C với một số tác phẩm truyện ngắn tiêu biểu như: “Những bọt sóng không tên” (Thiện Phạm - An Giang); “Nắng vàng trên nóc Tu Lung” (Đỗ Thanh Tuân - TP. Đà Nẵng); “Người gom gió xước” (Trung tá Bùi Tuấn Minh - Trường Cao đẳng Cảnh sát Nhân dân I); “Vọng một tiếng chuông” (Thiếu tá Lương Văn Kiên - Phó trưởng Công an xã Đại Xuyên, TP. Hà Nội), “Dưới rừng lá thấp” (Trần Quỳnh Nga - Hà Tĩnh)…
Lễ Tổng kết và trao giải Cuộc vận động sáng tác truyện ngắn và ký “CAND - 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành” đã diễn ra vào ngày 15/8 tại Hà Nội. Đây cũng là thành quả của việc Bộ Công an tiếp tục quán triệt sâu sắc quan điểm chỉ đạo của Đảng về công tác văn hóa, văn nghệ theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Khóa XIII của Đảng, Nghị quyết số 05 ngày 28/9/2021 của Đảng ủy Công an Trung ương trong việc thường xuyên quan tâm tổ chức hoạt động sáng tác, quảng bá các tác phẩm văn học, nghệ thuật về đề tài CAND, làm cho hình ảnh người cán bộ chiến sĩ CAND thân thương, bình dị, gần gũi và được nhân dân tin yêu, quý trọng.
Sức sống mới của thể loại ký
Cuộc vận động sáng tác truyện ngắn và ký với chủ đề “CAND - 80 năm xây dựng chiến đấu và trưởng thành” cũng một lần nữa đánh dấu sự tham gia nở rộ của các tác giả ở thể loại ký. Ban tổ chức đã trao những phần thưởng xứng đáng cho các tác phẩm ký - vốn là lợi thế có tính truyền thống của mảng đề tài viết về lực lượng CAND như:
“Ra đời từ cuộc chiến” (Thiếu tá Khương Thị Ngọc Thương - PX03, Công an tỉnh Ninh Bình), “A Ma Vân của buôn làng” (Trung tá Trần Thị Thúy Trinh - PX03, Công an tỉnh Gia Lai), “Gió thổi mãi miền đá” (Thượng úy Bùi Hữu Sang - Trường Đại học Kỹ thuật Hậu cần CAND), “Họ dũng cảm lao về phía có lửa” (Nguyễn Thành Phú - Quảng Trị, “Chuyện ở một ngôi trường đặc biệt” (Thiếu tá Lê Hoài Nam - Phó trưởng phòng Phòng PX03, Công an tỉnh Cao Bằng)…
Có thể thấy, các tác phẩm ký đã đề cập đến nhiều mặt hoạt động cũng như các lĩnh vực công tác của lực lượng CAND như: hình sự, ma túy, nạn buôn bán người, tội phạm công nghệ cao, an ninh trật tự thôn bản, công tác dân vận, hoạt động cải tạo và giáo dục phạm nhân…
Từ năm 1999 đến nay, Bộ Công an phối hợp với Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức thành công 5 cuộc thi sáng tác tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống”, thu hút hàng ngàn lượt các nhà văn, cây bút trong và ngoài lực lượng CAND tham gia với nhiều tác phẩm có giá trị. Ngay từ lần đầu tiên tổ chức cuộc thi, Ban Tổ chức đã nhận được 127 tác phẩm tham dự cuộc thi, trong đó hơn 2/3 thuộc thể loại tiểu thuyết, gần 1/3 thuộc thể loại ký.
Ở những cuộc thi sau đó, thể loại ký luôn chiếm tỉ lệ khiêm tốn hơn tiểu thuyết, nhưng đến cuộc thi sáng tác tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống” lần thứ V, giai đoạn 2022 - 2025, thể loại truyện - ký đã để lại những dấu ấn đặc biệt với sự tham gia của những cây bút nổi tiếng, sắc sảo, từng ghi dấu ấn trong lòng độc giả cả nước nói chung cũng như độc giả của dòng văn học về đề tài lực lượng vũ trang nói riêng với giải A được trao cho tác phẩm “Cỏ xanh đời thép” của nhà văn Tống Phước Bảo; 2 giải B được trao cho các tác phẩm: “Hồi ức Thiếu tướng Ngô Quang Nghĩa” của nhà văn Nông Huyền Sơn và “Người vào tâm bão” của nhà văn Lê Duy Nghĩa; 5 giải C được trao cho các tác phẩm: “Giữa trận đồ ma túy” của nhà văn Nguyễn Xuân Thủy, “Hiệp sĩ” của tác giả Trần Quốc Cưỡng, “Mang Yang - Cổng trời bình yên” của nhà văn Lê Thị Kim Sơn, “Phăng đỏ” của tác giả Trương Vân Ngọc, “Cuộc đời tôi phá án” của tác giả Đặng Lê Hùng.
Sự thành công này tiếp tục khẳng định, thể loại ký vẫn là một thế mạnh đặc biệt đối với dòng văn học về đề tài “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống”, là sự lựa chọn của nhiều nhà văn, cây bút trong và ngoài lực lượng Công an.
Thành công vượt trội của tiểu thuyết
Với kinh nghiệm 5 lần tổ chức cuộc thi sáng tác tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống” trong hơn 25 năm qua, mục đích các cuộc thi này, ngoài việc tạo cho các nhà văn trong và ngoài lực lượng CAND tiếp cận mảng đề tài mà từ trước tới nay ít được nói tới, Bộ Công an cũng mong muốn thông qua các tác phẩm văn học, làm cho công chúng hiểu và chia sẻ với cuộc sống, chiến đấu, sự hy sinh, gương chiến đấu dũng cảm, mưu trí của những cán bộ, chiến sĩ CAND.
Cuộc thi sáng tác tiểu thuyết, truyện và ký về đề tài “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống” lần thứ V, giai đoạn 2022-2025 kết thúc, Ban Tổ chức đã tiếp nhận 140 tác phẩm, có 47 tác phẩm vào chung khảo và 34 tác phẩm đoạt giải thưởng.
Cuộc thi đã ghi nhận những thành công rực rỡ ở thể loại tiểu thuyết với số lượng áp đảo: 3 giải A đã được trao cho các tác phẩm: “Đối mặt” của nhà văn Phạm Quang Long, “Chiều qua thị trấn” của nhà văn Nguyễn Thu Hằng, “Gió vẫn thổi qua rừng nhiệt đới” của tác giả Dương Bình Nguyên; 4 giải B đã được trao cho các tác phẩm: “Cát bỏng” của nhà văn Nguyễn Như Phong, “Đỉnh Pu Sam Sảu” của nhà văn Trần Nguyên Mỹ, “Người lạ cùng huyết thống” của nhà văn Tống Ngọc Hân; “Nhện độc” của nhà văn Đào Trung Hiếu. Ngoài ra, còn có 7 tiểu thuyết đoạt giả C và 9 tiểu thuyết đoạt giải Khuyến khích.
Trong những năm qua, sự hưởng ứng của các nhà văn Việt Nam với đề tài “Vì an ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống” cũng thể hiện tình cảm yêu mến, gắn bó của nhà văn với lực lượng Công an. Và ngược lại, qua cuộc thi các nhà văn cũng được Bộ Công an quan tâm, in ấn, phát hành và sử dụng những tác phẩm có chất lượng của mình.
Theo thông tin từ Nhà xuất bản CAND (Cục Truyền thông CAND), đến nay, hàng loạt tiểu thuyết lọt vào chung khảo cũng như các tác phẩm đoạt giải thưởng đã lần lượt ra mắt bạn đọc như: “Chiều qua thị trấn” của Nguyễn Thu Hằng, “Đối mặt” của Phạm Quang Long, “Giang hồ gãy cánh” của Nguyễn Trí, “Điệp vụ hoa anh túc” của Nguyễn Duy Liễm, “Độc mã báo thù” của Nguyễn Văn Học…
Những thành công từ cuộc thi sẽ có tác dụng lan tỏa, cổ vũ các cây viết trong và ngoài lực lượng CAND say mê lao động nghệ thuật, hòa vào dòng chảy văn học dân tộc nói chung.
