Bài 2: Tạo đột phá trong tăng trưởng kinh tế từ công nghệ số

Công nghệ số thúc đẩy phát triển nhanh

Thông tin về tình hình thực hiện Nghị quyết 57- NQ/TW của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 71/NQ-CP của Chính phủ vào ngày 26/11 vừa qua, bà Trần Thị Diệu Thúy, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh nêu rõ: Về nền tảng số và phát triển hạ tầng viễn thông băng rộng di động, TP Hồ Chí Minh đã được Cục Viễn thông xác định trên địa bàn không có điểm lõm sóng thông tin di động; đảm bảo 100% không có vùng lõm sóng tại khu vực dân cư tập trung.

Cụ thể, đến hết quý 3 vừa qua, thành phố đã triển khai lắp đặt 46.288 trạm thu phát sóng thông tin di động (trạm BTS), gồm 5.451 trạm BTS 2G, đạt tỷ lệ phủ sóng 100%; 13.328 trạm BTS 3G, đạt tỷ lệ phủ sóng 100%; 23.205 trạm BTS 4G, đạt tỷ lệ phủ sóng 100% và 4.304 trạm BTS 5G, đạt tỷ lệ phủ sóng 68%. Để phát triển hạ tầng viễn thông 5G, ngày 31/10 UBND thành phố đã ban hành kế hoạch phát triển hạ tầng mạng lưới trạm BTS, mạng 5G và IoT trên địa bàn giai đoạn 2025 - 2027.

Về hạ tầng viễn thông, TP Hồ Chí Minh cơ bản đáp ứng cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia trên địa bàn. Ngoài hệ thống trạm BTS trên, hạ tầng mạng cố định đảm bảo cung cấp dịch vụ truy cập internet băng rộng tốc độ cao trên 1 Gbps đến 100% địa bàn khu phố, ấp.

Tại tỉnh Đồng Nai, đến nay mạng viễn thông của địa phương này cũng đã phủ sóng toàn bộ 100% xã, phường, thôn, ấp; đảm bảo kết nối thông suốt từ đô thị đến vùng sâu vùng xa. Hạ tầng băng rộng di động 3G, 4G đã phổ cập, mạng 5G đang được mở rộng nhanh, hướng tới phủ sóng 60% địa bàn, phục vụ triển khai dịch vụ công trực tuyến mức 4 và chính quyền số. Tỷ lệ hộ gia đình có kết nối internet cáp quang đạt mức khá cao; số thuê bao băng rộng và di động thông minh vượt mức trung bình Quốc gia. Điều này phản ánh mức độ tiếp cận hạ tầng số rộng khắp của người dân và doanh nghiệp trên địa bàn.

Ông Lê Trường Sơn, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai cho rằng, vị thế mới của Đồng Nai trong giai đoạn 2025-2030 và tầm nhìn đến năm 2045 phải là cửa ngõ công nghệ, bệ phóng sáng tạo của khu vực phía Nam. Đồng Nai sẽ tập trung kiến tạo một hệ sinh thái năng động - nơi khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành trụ cột hàng đầu và là chìa khóa để thúc đẩy phát triển. “Đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện phải được áp dụng từ mô hình quản trị Nhà nước, xây dựng chính quyền số, đến phát triển kinh tế số, xã hội số. Đây là con đường ngắn nhất để Đồng Nai đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số đã đề ra”, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai Lê Trường Sơn khẳng định.

Nhằm tiếp tục đẩy mạnh phát triển kinh tế số, xã hội số của thành phố, ngoài hệ thống hạ tầng hiện có, theo Phó Chủ tịch Trần Thị Diệu Thúy, TP Hồ Chí Minh đã và đang thu hút các dự án trung tâm dữ liệu lớn như Dự án siêu trung tâm dữ liệu AI trị giá 2 tỷ USD của Tập đoàn G42 (UAE) hiện đang trong quá trình chuẩn bị và xúc tiến; Dự án siêu trung tâm dữ liệu do Tổng Công ty Phát triển đô thị Kinh Bắc (KBC) và Accelerated Infrastructure Capital (AIC) thực hiện hợp tác đầu tư trị giá 2 tỷ USD đặt tại KCN Tân Phú Trung, xã Củ chi. Ngoài ra tại thành phố còn có một loạt tập đoàn trong nước như CMC và FPT cùng tham gia. Điều này cho thấy TP Hồ Chí Minh đang hướng tới việc  hình thành cụm hạ tầng tính toán AI, Data Cloud ở cấp khu vực.

Cũng theo Phó Chủ tịch Trần Thị Diệu Thúy, để tăng cường khai thác hạ tầng CNTT phục vụ công tác bảo đảm ANTT, TP Hồ Chí Minh đang rà soát lại toàn bộ hệ thống camera giám sát trên địa bàn. Từ đó đánh giá, phân tích, đầu tư nâng cấp, thu thập hồ sơ kỹ thuật để có giải pháp kết nối dữ liệu tập trung về Trung tâm Thông tin chỉ huy Công an thành phố. Qua rà soát, hiện có 1.876 camera thuộc quyền quản lý của Công an thành phố, 1.459 camera quan sát ANTT do UBND cấp huyện (cũ) trang bị cho Công an cấp huyện trước đây và hơn 11.000 camera do Công an cấp xã hoặc Đồn Công an quản lý. Dự kiến hệ thống camera giám sát của Công an thành phố sẽ được triển khai mở rộng với kinh phí khoảng 1.500 tỷ đồng.

Ứng dụng SOS an ninh trật tự Công an thành phố cũng sẽ được triển khai để tiếp nhận các tin báo về tình hình ANTT trên địa bàn do người dân cung cấp. Để thống nhất, tạo thuận lợi cho người dân trong quá trình tìm hiểu, truy cập và sử dụng các ứng dụng chung của TP Hồ Chí Minh, Công an thành phố cũng đã tích hợp ứng dụng Help 114 vào ứng dụng SOS Công an thành phố. Đồng thời phối hợp với Trung tâm Chuyển đổi số thành phố tích hợp ứng dụng SOS Công an thành phố vào ứng dụng công dân số của thành phố. 

Một trong những định hướng lớn của TP Hồ Chí Minh trong khai thác hạ tầng CNTT phục vụ kinh tế - xã hội trong thời gian tới là phát triển kinh tế tầm thấp. Theo đó, thành phố sẽ thiết lập không gian tự do thử nghiệm có kiểm soát các giải pháp công nghệ và hệ thống quản lý phương tiện bay không người lái. Hình thành khu vực thử nghiệm có kiểm soát phương tiện bay không người lái trên cơ sở đơn giản hóa thủ tục quản lý bay, cấp phép bay.

Đồng thời thúc đẩy các hoạt động nghiên cứu, phát triển, thiết kế và sản xuất phương tiện bay không người lái… để làm chủ công nghệ nền tảng, công nghệ cốt lõi như phần cứng, phần mềm, cơ sở vật chất và hạ tầng quản lý. Tiếp theo là thử nghiệm các dịch vụ ứng dụng, khai thác các phương tiện bay không người lái như nông nghiệp thông minh; giám sát ANTT, kiểm soát đô thị; vận chuyển và giao hàng; cứu trợ, cứu nạn, cứu hộ; vận tải hành khách bằng ôtô, moto bay… hướng tới thiết lập và vận hành thử nghiệm hệ thống quản lý và điều phối phương tiện bay không người lái.

Ngoài ra, TP Hồ Chí Minh sẽ triển khai các cơ chế cho phép thử nghiệm công nghệ, sản phẩm, dịch vụ (sandbox) trong 2 lĩnh vực, gồm sandbox cho blockchain - tài sản số để ứng dụng cho Trung tâm Tài chính quốc tế đang được triển khai theo mô hình hợp tác công tư và sandbox cho y sinh học - thử nghiệm lâm sàng. Hình thành Liên minh đổi mới công nghệ với sáu trụ cột là AI, bán dẫn, y sinh học, robot, blockchain và năng lượng tiên tiến để kết nối cung - cầu công nghệ và thu hút đầu tư quốc tế.

Làm sạch dữ liệu, số hóa hồ sơ trở thành yêu cầu cấp bách

Ngoài các vấn đề trên, TP Hồ Chí Minh cũng như các phường, xã đã và đang đẩy mạnh “làm sạch” dữ liệu giao thông (hơn 12 triệu xe cần rà soát) và dữ liệu đất đai (hơn 5 triệu thửa đất), mục tiêu là xây dựng cơ sở dữ liệu “đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất” để phục vụ chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính, kết nối liên ngành (dân cư, thuế), đồng bộ thông tin, nâng cao quản lý nhà nước và bảo vệ quyền lợi người dân, người có tài sản. Quá trình này bao gồm thu thập, số hóa hồ sơ, xác minh thông tin, chỉnh sửa sai sót, và tích hợp vào hệ thống dùng chung.

Theo Thượng tá Nguyễn Thị Thanh Nga, Phó Trưởng Phòng CSGT Công an TP Hồ Chí Minh, thành phố hiện đang đứng đầu về số lượng phương tiện phải rà soát, bởi số lượng phương tiện đăng ký và quản lý trên địa bàn là rất lớn (hơn 12 triệu xe)… Do đó, việc “làm sạch dữ liệu”, “số hóa hồ sơ” trở thành yêu cầu cấp bách, không chỉ để phục vụ công tác nghiệp vụ mà còn nhằm tạo thuận lợi cho người dân và tổ chức khi tham gia các dịch vụ hành chính công trực tuyến trong thời đại số.

Phòng CSGT Công an TP Hồ Chí Minh đã phối hợp với Công an xã, phường tổ chức đối chiếu giữa thông tin của xe, chủ xe và người lái xe do danh sách Cục CSGT cung cấp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư tại địa phương và trực tiếp xác minh, thu thập thực tế thông tin của xe và công dân cư trú trên địa bàn.

Để đảm bảo tiến độ, lực lượng CSKV đã không quản ngại “đi từng ngõ, gõ từng nhà” và xác định thời điểm từ 17h đến 21h mỗi ngày và vào cuối tuần là “thời điểm vàng” (vì thời gian này người dân hầu như đều ở nhà) để rà soát dữ liệu.

Việc rà soát, đối chiếu thực địa giúp loại bỏ những dữ liệu “rác”, những trường hợp có sai sót, trùng lặp, hoặc chưa được định danh chính xác đều được ghi nhận để điều chỉnh và cập nhật vào hệ thống đăng ký, quản lý xe. Qua đó, hàng loạt trường hợp phương tiện mua bán qua nhiều đời chủ, sai lệch dữ liệu đang được Công an TP Hồ Chí Minh rà soát tận nhà. Nhờ sự tận tình của lực lượng Công an và sự hợp tác của người dân, chiến dịch đang được đẩy nhanh tiến độ, đảm bảo mục tiêu dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống” trước 31/12.

Với chiến dịch 90 ngày làm giàu, làm sạch Cơ sở dữ liệu đất đai, người dân thành phố cũng bày tỏ sự đồng tình và ủng hộ trong việc cung cấp và xác thực thông tin đất đai, nhà ở, vì họ cho rằng đây là bước đi cần thiết để đảm bảo quyền lợi về tài sản và minh bạch hóa công tác quản lý, giúp tránh trường hợp bị làm giả hay tranh chấp, bảo vệ tài sản hợp pháp của mình…

Theo Công an TP Hồ Chí Minh, vai trò và quyền lợi của người dân khi hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai sẽ mang lại những lợi ích thiết thực đó là cắt giảm thủ tục hành chính. Thông tin được chuẩn hóa sẽ giúp giảm thiểu hồ sơ, giấy tờ, rút ngắn thời gian giải quyết các thủ tục liên quan đến cấp giấy chứng nhận, đăng ký biến động đất đai.

Ngoài ra, nhà ở của người dân sẽ được cập nhật chính xác, minh bạch, bảo vệ quyền lợi hợp pháp và tài sản trên môi trường số. Đồng thời tích hợp tiện ích số dữ liệu sau khi làm sạch, được tích hợp vào các nền tảng công nghệ như ứng dụng VNeID và miniApp Thông tin đất đai, giúp người dân dễ dàng tra cứu, sử dụng.

Cùng với nhiệm vụ bảo đảm ANTT, năm 2025 đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ của Công an TP Hồ Chí Minh trong công tác cải cách hành chính, chuyển đổi số, phục vụ nhân dân và doanh nghiệp, với trọng tâm là triển khai hiệu quả Đề án 06 của Chính phủ về phát triển ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử…

Các dịch vụ công trực tuyến thiết yếu liên quan đến đăng ký cư trú, cấp căn cước, định danh điện tử, đăng ký phương tiện, xử phạt vi phạm hành chính... được đẩy mạnh, từng bước thay thế phương thức giải quyết thủ tục hành chính truyền thống, giúp người dân tiết kiệm thời gian, chi phí, giảm phiền hà, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về ANTT, đồng thời phục vụ hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, quản lý xã hội…(Còn nữa)