Thứ Ba, 27/12/2005 - 10:49 AM

Đằng sau việc đào tạo thần đồng ca nhạc

Một CD của các ca sĩ nhí.

Khi ca sĩ trẻ Hải Yến đoạt giải nhất Tiếng hát truyền hình Tp.HCM năm 2005, lập tức có nhiều lời xì xầm to nhỏ "cô ấy là cháu của Tuấn Cảnh". Sự đồn thổi không phải không có nguyên nhân vì ca sĩ kiêm ông bầu Tuấn Cảnh mấy năm nay đã làm thị trường ca nhạc thán phục vì "hô biến" cô con gái bé bỏng Xuân Mai trở thành một thần đồng ca nhạc thiếu nhi ăn khách nhất.

Có thể ca sĩ Tuấn Cảnh không đóng góp chút gì cho cháu ruột Hải Yến, nhưng bàn tay của anh trong "công nghệ" đào tạo ca sĩ nhí Xuân Mai là có thật!

Hy sinh đời bố củng cố đời con

Đi theo dòng nhạc mang âm hưởng dân ca, nhưng suốt mấy năm lăn lộn khắp các sàn diễn, tên tuổi Tuấn Cảnh vẫn chưa trở thành "thương hiệu". Đến tận hôm nay, ca sĩ Tuấn Cảnh chỉ có mỗi một album "Giữa Mạc Tư Khoa nghe câu hò Nghệ Tĩnh" tập hợp 8 bài hát mà dù anh có hát lại hay không thì cũng chẳng ảnh hưởng đến vị trí của những ca khúc ấy trong lòng người hâm mộ. Thế nhưng, Tuấn Cảnh lại may mắn khi có một cô vợ xinh đẹp và giàu có. Ca sĩ Tuấn Cảnh mấy lần định cùng vợ sang Mỹ định cư nhưng rồi anh quyết định ở lại Việt Nam vì… anh tin vào tương lai của cô con gái Xuân Mai.

Sẵn có tiềm lực kinh tế, ca sĩ Tuấn Cảnh đã đẩy Xuân Mai con gái mình lên vị trí độc tôn trong làng ca nhạc thiếu nhi. Dăm năm trở lại đây, ấn phẩm ca nhạc "Con cò bé bé" với tiếng hát Xuân Mai hoàn toàn chiếm lĩnh thị trường ca nhạc với hàng triệu CD và VCD đã bán ra. Và ca sĩ Tuấn Cảnh được những người yêu thích nghệ thuật giới thiệu bằng một danh xưng khá thú vị là "bố của bé Xuân Mai". Xưa nay chỉ có con cháu ăn theo tên tuổi người lớn, còn Tuấn Cảnh lại định vị bằng chính hình ảnh con gái mình.

Ca sĩ nhí Xuân Mai.

Cũng xách túi đi viết loanh quanh mấy bài báo văn nghệ, tôi không xa lạ gì với ca sĩ Tuấn Cảnh và những chiêu thức của anh. Khi Tuấn Cảnh treo bảng Công ty Con Cò Bé Bé để được độc quyền sản xuất và phát hành tiếng hát Xuân Mai, tôi thành thật hỏi anh dựa vào đâu để tự tin như vậy. Ca sĩ Tuấn Cảnh khá rạch ròi: "Từ lúc mới sinh ra, mình đã thấy bé Mai có năng khiếu. Cháu có nhạc cảm rất tốt, nên năm cháu 3 tuổi thì mình đã cho thu thanh. Từ đĩa hát đầu tiên "Con cò bé bé" đã bán được cả vạn sản phẩm. Hơn nữa, có công ty thì mình mới có cách làm của riêng mình mà mang tiếng hát Xuân Mai đi xa!".

Ca sĩ Tuấn Cảnh từng dùng chức năng của Công ty Con Cò Bé Bé để làm bầu show cho nhóm MP5 và đã thất bại thảm hại, suýt nữa lôi nhau ra tòa để giải quyết tranh chấp. Thế nhưng, với chính trường hợp con gái Xuân Mai thì công bằng nhìn nhận Tuấn Cảnh đã thành công. Người ta không khỏi ngạc nhiên trước sự đầu tư công phu và tốn kém cho những chương trình "Con cò bé bé" đó, nào là quay ngoại cảnh xuyên Việt, nào là những bộ trang phục đắt tiền cho ca sĩ nhí chính, nào là danh mục bài hát có đủ Tây, Tàu… Không những ra đĩa hát Xuân Mai, nhiều sản phẩm nước giải khát lấy hình ảnh Xuân Mai làm thương hiệu cũng nhanh chóng có được thị phần tương đối thu hút các em nhỏ. 

Con cò bé bé bay xa đến đâu?

Không ít ý kiến cho rằng ca sĩ Tuấn Cảnh đang biến con gái Xuân Mai thành một cỗ máy kiếm tiền. Tuấn Cảnh không hề né tránh, anh thẳng thắn bộc bạch: "Tất nhiên, khi kinh doanh mình phải tính đến chuyện lợi nhuận. Khi bé Xuân Mai bắt đầu ăn khách, nhiều hãng băng đĩa đặt vấn đề hợp tác nhưng mình từ chối, vì mình không muốn bé Xuân Mai trở thành hiện tượng "chín ép", già trước tuổi. Sở dĩ Xuân Mai giữ vững vị trí nhiều năm vì mình vẫn nuôi dưỡng cho cháu được sự hồn nhiên của tuổi thơ!".

Dưới kế hoạch mang đầy đủ tính chất công nghệ đào tạo thần đồng ca nhạc của ca sĩ Tuấn Cảnh, bé Xuân Mai có một lịch học tập và luyện thanh kín mít. Ngoài thời gian học ở trường quốc tế, bé Xuân Mai còn phải học tiếng Anh, tiếng Hoa, học thanh nhạc, học đàn piano và học múa. Cũng may, gia đình khá giả nên cuộc marathon học và tập liên tục của Xuân Mai có ôtô đưa đón mà đỡ vất vả.

Trong hoàn cảnh băng đĩa lậu tràn ngập như hiện nay, sự hái ra tiền từ thần đồng Xuân Mai khá đặc biệt. Các ca sĩ nổi tiếng chỉ cần tung đĩa ra thị trường thì nửa giờ đồng hồ sau đã có đĩa chép, nhưng hàng vạn album "Con cò bé bé"  vẫn được bán hết vì các bậc phụ huynh dù gì đi nữa cũng "không nỡ" mua đĩa chép tặng con em họ. Do nhanh chóng nhận ra điều này nên ca sĩ Tuấn Cảnh đầu tư rất lớn cho việc thực hiện các live show. Mỗi năm ít nhất có hai live show Xuân Mai được tổ chức vào dịp Quốc tế thiếu nhi và Tết Trung thu. Bỏ bạc tỷ tổ chức live show khó lòng thu hồi vốn, nhưng khi chuyển live show sang băng đĩa thì kiếm lại bạc tỷ dễ như chơi. Bên cạnh những live show hoành tráng khiến các ca sĩ chuyên nghiệp cũng phải thèm thuồng, ca sĩ Tuấn Cảnh còn mạnh dạn đặt hàng ca khúc thiếu nhi, hoặc đặt người chuyển ngữ những ca khúc quốc tế nổi tiếng ra tiếng Việt cho Xuân Mai hát. Hơn một lần, anh than thở: "Mình trả 3 triệu một ca khúc mà chẳng mấy khi có được bài hát thiếu nhi ưng ý!".

Năm nay, ca sĩ nhí Xuân Mai đã 10 tuổi. Sau 7 năm kể từ album "Con cò bé bé" ra mắt, hàng triệu đĩa nhạc của Xuân Mai đã được tiêu thụ trong nước và đến tay kiều bào nhiều nước trên thế giới. Xuân Mai không phải là một hiện tượng tự phát mà có hẳn một chiến lược lăngxê. Dù ca sĩ Tuấn Cảnh có muốn con gái mình trẻ thơ lâu một chút thì cô bé cũng sắp đến tuổi dậy thì. Nghĩa là hành trình thần đồng ca nhạc của Xuân Mai sẽ phải kết thúc, còn tương lai có một ca sĩ ngôi sao Xuân Mai hay không vẫn chưa ai biết được. Có lẽ vì thấy trước được điều đó nên trong mấy năm gần đây, Tuấn Cảnh đã bắt đầu kèm thêm vào "thực đơn" Xuân Mai một ca sĩ nhí mới nữa là Rich Anh Tuấn, chính là… con trai bé của anh. Nhưng thật đáng tiếc là cậu em của thần đồng này lại không mấy ăn khách cho lắm. Không hiểu ông bố năng động của cậu sẽ phải "phù phép" cách nào để cậu có thể nổi lên độc lập, tiếp nối con đường ca hát ngắn ngủi của cô chị.

Sân chơi nào cho thần đồng ca nhạc?

Đôi lần tôi so sánh Xuân Mai với những giọng ca nhí đã đoạt giải nhất Tiếng hát Măng Non truyền hình Tp.HCM như Xuân Nghi hay Bích Phượng, thì rõ ràng chất giọng cũng xêm xêm nhau nhưng tính chuyên nghiệp của Xuân Mai vượt trội hơn. Diễn xuất trên sân khấu của Xuân Mai thuần thục đến mức khó lòng nhận ra một sự vụng về cần thiết "cho ra dáng thơ ngây" nào của một cô bé. Ngoài chút năng khiếu trời cho, Xuân Mai đã được nhào nặn trong một môi trường quá lý tưởng để vượt qua Xuân Nghi hay Bích Phượng.

Chính sự trình diễn ngoạn mục của Xuân Mai đã khiến cho sân khấu ca nhạc đang rộ lên sự ngộ nhận về những thần đồng ca nhạc. Hàng loạt em nhỏ bị ném lên sân khấu mà không có một sự chuẩn bị gì. Ai cũng dễ dàng tin con mình có đủ khả năng trở thành thần đồng, và mơ mộng khát khao những khoản thu nhập khổng lồ từ đó. Vì sự xô đẩy đầy cạn nghĩ của vài bậc phụ huynh, không ít ca sĩ nhí quay sang rên rỉ các ca khúc não tình và dần trở thành phương tiện kiếm tiền không hơn không kém.

Trên thị trường đã có không ít sản phẩm thổi phồng "thần đồng ca nhạc" mà ca sĩ nhí gân cổ gào thét "dốc hết tình này xin trả nợ người" cùng với cách ăn mặc lố lăng và nhảy nhót loạn xạ. Không những sự hồn nhiên của các em bị bôi lem mà chắc chắn những "thần đồng" ấy cũng không thể có tương lai ở sân khấu ca nhạc. Ví dụ, trước đây có bé Linh Tý là con trai của một đôi vợ chồng nghệ sĩ cải lương nổi tiếng, sau nhiều năm bắt chước trình diễn giống như Michael Jackson đã không còn khả năng tiếp tục chinh phục khán giả.

Càng nghĩ càng thấy buồn. Cho nên để tiếng hát thiếu nhi có thể nên hình nên dáng trong cơn bão thị trường, rất cần có sự yêu thương vun vén của người lớn! Nhìn thẳng vào trường hợp ca sĩ nhí Xuân Mai để biết rằng công nghệ đào tạo thần đồng ca nhạc không đơn giản!

Tuy Hoà
Phụ trách biên tập: Trần Thị An Bình - Nguyễn Trang Dũng - Trần Anh Tú
© 2004. Báo Công An Nhân Dân, Chuyên đề An Ninh Thế giới và Văn nghệ Công An. All rights reserved.
® Liên hệ với Tòa soạn khi phát hành lại thông tin từ Website này. Ghi rõ nguồn "CAND.com.vn"